مطالب پزشکی و زیبایی پوست و مو

چرا بینی ام همیشه گرفته هست؟ |

امام حسین (ع) : بخشنده ترین مردم کسی است که در هنگام قدرت می بخشد.
یکشنبه ۳۱ تیر ۱۳۹۷

چرا بینی ام همیشه گرفته هست؟ |

دسته بندی : پزشکی تاریخ : شنبه ۸ مهر ۱۳۹۶

گرفتگی بینی جزو مواردی هست که می تواند باعث اذیت افراد شود و اجازه نفس کشیدن را به فرد ندهد. این نوع گرفتگی معمولا جزو بدترین گرفتگی هایی هست که به خاطر مخاط اضافی نیست بلکه از بافت های ملتهب و تحریک شده در سینوس ها و مسیر بینی ایجاد خواهد شد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، زمانی که بدن در حال مبارزه با سرماخوردگی یا آنفلونزاست، این بافت ها و رگ های خونی شروع به متورم شدن می کنند. اما در این موارد گرفتگی بینی پس از بهبود سرماخوردگی یا آنفلونزا باید بهبود یابد و اگر ادامه داشته باشد باید دنبال علتی دیگر برای گرفتگیدائمی بینی گشت.

یکی از اشتباهاتی که مردم اغلب در هنگام گرفتگی بینی انجام می دهند، دائما فین کردن یا بالا کشیدن مخاط بینی هست این کار مشکل گرفتگی بینی را تشدید می کند چون مخاطی که از این طریق به بینی می رود می تواند موجب بروز عفونت شود.

عوامل انسداد بینی :

۱- رینیت

۲- اختلالات ساختمانی

۳- سینوزیت مزمن

رینیت:التهاب داخل بینی هست که در آن بیمار معمولا با احساس پری بینی، انسداد و آبریزش از بینی مراجعه می‌کند.

رینیت‌ها به دو دسته تقسیم می‌شوند:

الف: آلرژیک

ب: غیرآلرژیک

– با علت خاص
– بدون علت خاص (ایدیوپاتیک)

رینیت آلرژیک: بیماری شایعی هست که در ۲۰-۳۰ درصد افراد جامعه دیده می‌شود که دارای فاز حاد و فاز تأخیری ۶ ساعت بعد از مواجهه می‌باشد. علامت مهم آن هم خارش همراه با عطسه، آبریزش و احساس پری و گرفتگی هست.

در رینیت آلرژیک مزمن بیمار ممکن هست تنها گرفتگی و یا آبریزش داشته باشد.

در معاینه شاخک پایینی به رنگ صورتی کم‌رنگ هست و به علت پرخونی سیاهرگ‌های بینی، در زمینه ته‌رنگ بنفش دارد.

آلرژنها موادی هستند که ایجاد آلرژی می‌کنند. این مواد می‌توانند غذایی، شیمیایی و یا استنشاقی باشند.

آلرژن‌های استنشاقی به دو دسته تقسیم می‌شوند. آلرژن‌های استنشاقی فصلی آلرژن‌هایی هستند که در فصل خاصی بروز می‌کنند. آلرژن‌های استنشاقی دائمی آلرژن‌هایی هستند که در تمام طول سال ایجاد علائم می‌نمایند. مهم‌ترین عامل ایجاد این نوع آلرژی‌ها موجودات ذره بینی بنام مایت در گرد و خاک منازل هستند.

آلرژن‌های استنشاقی:

دائمی(تمام سال): مایت، قارچ‌ها، حیوانات خانگی
فصلی: گرده درختان، چمن‌ها، علف‌های هرز
درمان:آنتی‌هیستامین، دکونژستان، کرومولین (پیشگیری)، استروئید موضعی.

اولین قدم درمانی در آلرژی‌ها اجتناب از آلرژن هست. اجتناب از مواد غذایی خاص (به شرط اثبات نقش آنها در ایجاد آلرژی)، کنار گذاشتن حیوانات خانگی، کم کردن اثاثیه پرزدار و مبلمان فرسوده منازل موثر خواهد بود.

مهم‌ترین درمان‌های دارویی را آنتی‌هیستامین‌ها تشکیل می‌دهند. آنتی‌هیستامین‌ها باعث مهار گیرنده‌های ماده ای به نام هیستامین و مانع اثر این ماده واسطه ای در واکنش‌های آلرژی زا می‌شوند. آنتی هیستامین‌ها باید در تمام طول فصل آلرژی استفاده شوند.

داروهای‌های ضداحتقان یا دکونژستانت، آبریزش بینی را متوقف می‌کنند، ولی نباید به مدت طولانی مورد استفاده قرار گیرند. استروئیدهای موضعی به صورت اسپری در رینیت‌های مزمن همراه با گرفتگی بینی می‌توانند تا حدی مفید باشند. مرطوب کردن بینی در اغلب انواع رینیت‌ها کمک‌کننده هست.

استرس، آلودگی محیطی، خستگی و اضطراب آستانه آلرژی را پایین می‌آورند و باید تا حد امکان مهار شوند.

آلرژی بینی مزمن ممکن هست موجب پیدایش عوارض مقاوم به درمان‌های دارویی در بینی شود. شاخک‌های پایینی بیش از حد بزرگ شده، یکی از عوارضی هست که گاه به هیچ نوع درمان دارویی پاسخ نمی دهد. در روش‌های جراحی قدیمی شاخک پایینی برداشته می‌شد.

در روش‌های نوین، بدون برش و برداشت شاخک، کاهش حجم این شاخک‌ها به کمک جراحی‌های ظریف، لیزر یا امواج رادیوفرکانس، در باز کردن مجرای تنفسی بینی و رفع مشکلات تنفسی موثر هست.

رینیت غیرآلرژیک:

علل هورمونی شامل رینیت حاملگی، رینیت قبل از سیکل قاعدگی و رینیت ناشی از کم کاری تیروئید و دیابت شدید هست. در سه ماهه دوم و سوم حاملگی به دلیل اثرات هورمون‌ها، همان گونه که رحم پرخون تر می‌شود، بافت بینی نیز پرخون تر شده و موجب گرفتگی می‌شود.

علل دارویی رینیت یا رینیت دارویی: استفاده طولانی مدت از قطره‌های بینی باعث برگشت شدیدتر علائم می‌شود؛ یعنی به محض استفاده نکردن حالت بیمار به مراتب بدتر از حالت اول شده و نوعی وابستگی ایجاد می‌شود. پس، در استفاده از این قطره‌ها برای بیماران مبتلا به سرماخوردگی باید مصرف آنها به دو تا سه روز محدود شود.

داروهای ضد بارداری هم باعث رینیت می‌شوند. بعضی از داروهای ضد فشارخون نیز می‌توانند باعث این پرخونی بینی و رینیت شوند.

رینیت وازوموتور: نوعی از رینیت با علائم گرفتگی و آبریزش بینی ولی بدون خارش هست. این موارد ایدیوپاتیک هستند. افزایش تاثیرات سیستم اعصاب پاراسمپاتیک در بینی عامل ایجاد این حالت هست و بافت بینی بیماران به محرک‌ها بیش از حد عادی پاسخ می‌دهد. هر محرک غیراختصاصی، مثل ادوکلن و حتی تغییر آب‌ و هوا باعث ایجاد علائم می‌شود.

علاوه بر شستشوی بینی با سالین نرمال، اقداماتی نظیر دوری از آلودگی هوا و دود سیگار، ورزش، بالابودن در هنگام خواب و گرم نگاه داشتن پا در فصل سرد سال، به بهبود علائم کمک می‌کنند.

بزرگی لوزه سوم:

در بچه‌ها شایعترین عامل گرفتگی بینی بزرگی لوزه سوم یا آدنوئید هست.

ممکن هست این کودکان به اشتباه تحت درمان سینوزیت قرار گیرند. امکان دارد سینوزیت ثانویه به بزرگی لوزه سوم هم داشته باشیم. با خارج ساختن لوزه سوم، مشکل این کودکان حل می‌شود. در افرادی که لوزه سوم دارند برگشتن لب بالا به طرف بالا برمی‌گردد و دندان‌ها خوب جفت نمی‌شوند.

مشکلات پره‌های بینی:

این مشکلات در افرادی که جراحی‌های زیبایی بینی را به دست افراد غیر متخصص دراین امر انجام داده‌اند خیلی شایع هست. اگر غضروف جانبی بیش از اندازه برداشته شود، پوست بینی با تنفس به سمت داخل توکشیده شده، مشکل تنفسی ایجاد می‌کند. گاه ترمیم این نواقص بسیار سخت هست و با گذاشتن پیوند انجام می‌شود.

پولیپ‌های بینی:

شایع‌ترین‌ توده‌های حفرات‌ بینی پولیپ‌های‌ التهابی‌ بینی هست که‌ در اثر تجمع مایعات بافت همبندی و بیرون زدگی‌ مخاط سینوسی‌ به‌ درون‌ حفره‌ بینی‌، تظاهر می‌کند و در قست‌های قبل در مورد آنها به تفصیل توضیح داده شد.

سینوزیت مزمن:

مشخصه‌ سینوزیت‌ مزمن‌، باقی بودن علائم سینوزیت مانند احساس فشار و درد صورت، سردرد، گرفتگی بینی و ترشحات غیرطبیعی‌ بینی‌ یا پشت حلق هست‌ که‌ بیشتر از دو تا سه ماه‌ باقی‌ باشد. اصطلاح‌ سینوزیت‌ مزمن‌ وقتی‌ به‌ کار می‌رود که‌تغییرات‌ غیر قابل‌ برگشت‌ در مخاط سینوس‌ها رخ‌ داده‌ باشد.

علائم بالینی: گرفتگی بینی همراه‌ با ترشحات‌ بینی‌ و پشت‌ حلق، شایع‌ترین‌ و اغلب‌ تنها ناراحتی‌ بیماران‌ هست که ممکن‌ هست‌ در این حالت قوه‌ بویایی ‌کاهش‌ یابد. بیمارانی‌ با سینوزیت‌ مزمن‌، بیشتر از احساس‌ پری‌ و سنگینی‌ در سر و صورت‌ خود شکایت ‌دارند تا احساس‌ سردرد واقعی‌. معمولا صرف‌ وجود چرک‌ در سینوس‌ بدون‌ ایجاد تغییرات‌ فشاری‌ درسینوس‌ موجب‌ درد نمی‌شود.

اگر بیماری‌ که‌ تشخیص‌سینوزیت‌ مزمن‌ برای‌ وی‌ مطرح‌ شده‌ هست‌، دچار درد شدید و مداوم‌ شود، باید تشخیص‌های دیگر و یا احتمال‌ ایجاد عوارض‌ درنظر گرفته شود. تخلیه‌ ترشحات پشت بینی‌ به ‌درون‌ گلو و حنجره‌ می‌تواند‌ سبب‌ سرفه‌، بوی‌ بد دهان‌، گلودرد خفیف‌ و احساس‌ وجود توده‌ در گلو ‌شود. تاثیر ترشحات به همراه تنفس دهانی ناشی از انسداد بینی، موجب آثار التهابی‌ درحنجره‌ وگرفتگی‌ وخشونت‌ صدا می‌شود.

اشکالات تنفسی در حین خواب نیز سبب سستی و بیحالی می‌گردد. در کودکان باقی بودن علائم بیش از ۱۲ هفته به عنوان یک معیار تشخیصی هست. سرفه مزمن، تحریک پذیری و بیقراری ممکن هست تابلویی از سینوزیت مزمن کودکان باشد.

تشخیص: وجود چرک‌ در حفره‌ بینی‌، در نبود بیماری‌ حاد تنفسی‌، قویا دال‌ بر وجود عفونت‌ درسینوس‌های‌ اطراف بینی هست‌. معاینه‌ سینوس‌ها با استفاده‌ از اندوسکوپی‌ تشخیصی‌ بینی‌ و سینوس‌ و در صورت‌ لزوم‌ سی‌تی‌اسکن‌ سینوس‌ها تکمیل‌ می‌شود. معمولا قبل‌ از انجام‌ سی‌تی‌اسکن‌ درمان ‌دارویی‌ کامل‌ جهت‌ حذف‌ تغییرات‌ گذرای‌ مخاطی‌ لازم هست‌.

بیماری‌هایی که علائم مشابه ایجاد می‌کنند مانند رینیت‌های آلرژیک و غیرآلرژیک، انحراف تیغه بینی و سایر ناهنجاری‌های ساختمانی داخل بینی مانند کونکا بولوزا ( هوادار شدن شاخک میانی بینی که موجب تنگ شدن مسیر گذرگاهی سینوس‌ها می‌شود) باید توسط پزشک تشخیص داده شوند.

اندوسکوپی‌ تشخیصی‌ بینی‌ و سینوس‌ روشی‌ دقیق‌ وساده‌ جهت‌ معاینه‌ ناحیه‌ گذرگاهی‌ سینوس‌ها ـ محل‌ تخلیه ترشحات اکثر سینوس‌ها ـ هست‌. با وارد کردن اندوسکوپ ‌با زاویه‌ جانبی‌ ۳۰ درجه‌ جهت‌ مشاهده‌ مستقیم‌ نواحی ‌مختلف‌ گذرگاهی‌ سینوس‌ها، وجود پولیپ‌ یا هر عامل‌ مسدودکننده‌ غیر قابل‌ برگشت‌ دراین نشانه‌ای‌ از وجود سینوزیت‌ مزمن‌هست‌.

درمان: درمان‌ سینوزیت‌ مزمن‌ شامل‌ رفع‌ عوامل‌ مستعدکننده‌ هست‌. ‌سینوزیت مزمن‌ ممکن‌ هست توسط عوامل‌ موضعی ‌(پولیپ‌های‌ بینی‌، تیغه‌ منحرف‌ بینی‌ و تومور بینی‌)، عوامل‌ مجاورتی‌ (بیماری‌های‌ مربوط به ‌دندان‌) یا عوامل‌ عمومی (نقص‌ سیستم ایمنی) ایجاد شود.

سینوزیت مزمن یک بیماری عفونی نبوده و پس، درمان آن آنتی‌بیوتیک نیست. این بیماری اختلال در عملکرد سینوس هست که آن را مستعد عفونت می‌کند. مثلا یک پولیپ در ناحیه میانی بینی با انسداد سینوس‌ها باعث سینوزیت می‌شود.

درمان بسیاری‌ از موارد سینوزیت‌ مزمن رفع مشکل زمینه ای با جراحی اندوسکوپیک هست که شامل ‌روش‌هایی‌ هست‌ که‌ هدف‌شان‌ بازگرداندن‌ عملکرد طبیعی‌سینوس‌- تخلیه طبیعی ترشحات‌ و رسیدن هوا به داخل سینوس – بدون‌ خارج‌ کردن‌ کامل ‌تمام‌ مخاط هست‌. از این‌ رو آن‌ها را روش‌های‌ جراحی‌عملکردی‌ سینوس‌ می‌نامند. در این‌ روش‌ها اغلب‌ ازاندوسکوپ‌ جهت‌ دستیابی‌ به‌ نقاط کلیدی‌ گرفتگی به‌ویژه‌ در ناحیه‌ گذرگاه‌های سینوسی‌ استفاده‌ می‌شود و با پاکسازی‌ سینوس‌ اتموئید که‌ نقش‌ مهمی‌ در انسداد گذرگاه‌های‌ سینوسی‌ دارد، عملکرد سینوس‌های‌ بزرگ‌تر ‌یعنی‌ سینوس‌های فکی و پیشانی‌ به‌ حالت‌ طبیعی‌ بر می‌گردد.

محدودیت‌های‌ استفاده‌ از اندوسکوپ‌ مشکل‌ بودن‌ تکنیک‌ جراحی‌ هست‌؛ به‌ طوری‌ که‌ جراح‌ فقط با یک‌ دست‌امکان‌ کار دارد و کوچک‌ترین‌ خونریزی‌ نیز مانع‌ دید می‌شود. ضمن‌ این‌ که‌ امکان‌ آسیب‌ عناصر حیاتی‌ مانند شریان‌ کاروتید داخلی‌، مغز، چشم و عصب‌ بینایی‌ که‌ رابطه ‌تنگاتنگی‌ با جدار سینوس‌ها دارند، وجود دارد.

این ‌مشکلات‌، جراحی‌ اندوسکوپیک‌ سینوس‌ را به‌ یکی‌ ازحساس‌ترین و مشکل ترین‌ اعمال‌ جراحی‌ در بدن‌ انسان‌ بدل‌ ساخته ‌هست.‌

انحراف سپتوم:

انحراف تیغه بینی یا سپتوم از علل شایع گرفتگی بینی هست. ۷۰ تا ۸۰ درصد از افراد درجاتی از انحراف را دارند ولی بیشتر این انحراف‌ها بدون مشکل اند. در تعداد کمی از این افراد موقع خواب دهان فرد باز می‌ماند که باید برای مشکل انحراف بینی بیمار جستجوی تشخیصی صورت گیرد.

ممکن هست این بیماران در اوایل مشکلی نداشته باشند، ولی با افزایش سن و شل شدن عضلات، دارای علائم تنفس دهانی شوند. در معاینه داخل بینی در این افراد انحراف کاملا مشخص هست. ممکن هست انحراف داخل بینی با بدشکلی ظاهری بینی نیز همراه باشد.

جهت اصلاح از سپتوپلاستی استفاده می‌شود. در این عمل قسمت‌های منحرف تیغه بینی اصلاح می‌شوند. اگر قرار باشد انحراف بیرون بینی هم اصلاح شود، سپتورینوپلاستی انجام می‌گردد که در آن علاوه بر مشکل تنفسی، نقص ظاهری و زیبایی بینی هم اصلاح می‌شود. سپتوپلاستی در سن بالای ۱۲ سال انجام می‌شود، ولی در صورت پیدایش عوارض شدید، در سنین پایین هم قابل انجام هست.